TAT(S) પરીક્ષા: માધ્યમિક (ધોરણ 9-10) ગણિત અને વિજ્ઞાનનો 100% સચોટ અભ્યાસક્રમ
નમસ્કાર ભાવિ શિક્ષકો! TAT(S) (માધ્યમિક) પરીક્ષામાં ગણિત અને વિજ્ઞાન વિષયની તૈયારી કરતા ઉમેદવારો માટે એક સચોટ અભ્યાસક્રમ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે. એક નાની ભૂલ કે જૂના સિલેબસ મુજબની તૈયારી તમને મેરીટમાં પાછળ ધકેલી શકે છે. આ આર્ટિકલમાં NCERT/GCERT ના નવા અને ઘટાડેલા (Rationalised) અભ્યાસક્રમ મુજબ કયા પ્રકરણો વાંચવા અને કયા સંપૂર્ણપણે છોડી દેવા તેની લાઈન-બાય-લાઈન વિગતવાર માહિતી આપી છે.
ભાગ 1: ગણિત (Mathematics) નો અભ્યાસક્રમ
માધ્યમિક સ્તરે ગણિત ગોખવા કરતાં તાર્કિક સમજણ પર આધારિત છે.
ધોરણ 9 - ગણિત (શું વાંચવું?)
- સંખ્યા પદ્ધતિ: વાસ્તવિક સંખ્યાઓ, સંમેય અને અસંમેય સંખ્યાઓ અને સંખ્યા રેખા પર તેમનું નિરૂપણ.
- બીજગણિત: બહુપદીઓ (ચલ, સહગુણકો, ઘાત), અવયવ પ્રમેય અને દ્વિચલ સુરેખ સમીકરણો.
- યામ ભૂમિતિ: કાર્ટેઝિયન યામ પદ્ધતિ અને બિંદુઓનું આલેખન.
- ભૂમિતિ: યુક્લિડની ભૂમિતિ, રેખાઓ અને ખૂણાઓ, ત્રિકોણની એકરૂપતા (SAS, ASA, SSS) અને ચતુષ્કોણ. વર્તુળ અને તેના જીવા તથા ચાપના પ્રમેયો.
- ક્ષેત્રફળ અને ઘનફળ: હેરોનનું સૂત્ર, સમઘન, લંબઘન, શંકુ અને ગોલક (અર્ધગોલક) ના પૃષ્ઠફળ અને ઘનફળ.
- આંકડાશાસ્ત્ર: માહિતીનું એકત્રીકરણ, મધ્યક, મધ્યસ્થ અને બહુલક.
⛔ ધોરણ 9 ગણિત: શું ન વાંચવું? (રદ થયેલ મુદ્દાઓ)
- પ્રકરણ 9 (સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ અને ત્રિકોણનાં ક્ષેત્રફળ), પ્રકરણ 11 (રચનાઓ) અને પ્રકરણ 15 (સંભાવના) સંપૂર્ણપણે રદ કરવામાં આવ્યા છે.
- અન્ય રદ થયેલ ટોપિક્સ: શેષ પ્રમેય, દ્વિચલ સુરેખ સમીકરણના આલેખો, યુક્લિડના પાંચમા પૂર્વધારણાની સમકક્ષ આવૃત્તિઓ.
ધોરણ 10 - ગણિત (શું વાંચવું?)
- સંખ્યા પદ્ધતિ: વાસ્તવિક સંખ્યાઓ અને અંકગણિતનું મૂળભૂત પ્રમેય.
- બીજગણિત: બહુપદીઓના શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેનો સંબંધ. દ્વિચલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મ (આદેશ અને લોપની રીત). દ્વિઘાત સમીકરણો અને સમાંતર શ્રેણી (A.P.).
- ત્રિકોણમિતિ: લઘુકોણના ત્રિકોણમિતિય ગુણોત્તરો, નિત્યસમો અને ઊંચાઈ-અંતરના કોયડા.
- ભૂમિતિ: સમરૂપ ત્રિકોણોના પ્રમેયો અને વર્તુળના સ્પર્શકને લગતા નિયમો.
- યામ ભૂમિતિ: અંતર સૂત્ર અને વિભાજન સૂત્ર.
- ક્ષેત્રફળ અને ઘનફળ: વર્તુળ સંબંધિત ક્ષેત્રફળ (લઘુવૃત્તાંશ, વૃત્તખંડ) અને સંયોજિત ઘન આકારોના પૃષ્ઠફળ-ઘનફળ.
- આંકડાશાસ્ત્ર અને સંભાવના: વર્ગીકૃત માહિતીનો મધ્યક, મધ્યસ્થ, બહુલક અને સંભાવનાની વ્યાખ્યા.
⛔ ધોરણ 10 ગણિત: શું ન વાંચવું? (રદ થયેલ મુદ્દાઓ)
- પ્રકરણ 11 (રચનાઓ - Constructions) સંપૂર્ણપણે રદ છે.
- અન્ય રદ થયેલ ટોપિક્સ: યુક્લિડની ભાગપ્રવિધિ, બહુપદીઓ માટે ભાગાકારની પ્રવિધિ, ચોકડી ગુણાકારની રીત, પૂર્ણ વર્ગની રીત (દ્વિઘાત), સમરૂપ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળ, પાયથાગોરસ પ્રમેય, શંકુનો આડછેદ (Frustum).
ભાગ 2: વિજ્ઞાન (Science) નો અભ્યાસક્રમ
વિજ્ઞાનને સમજવા માટે હવે ગોખણપટ્ટીના બદલે થીમ-આધારિત પ્રવૃત્તિઓ પર ભાર છે.
ધોરણ 9 - વિજ્ઞાન (શું વાંચવું?)
- ખોરાક અને દ્રવ્યો: પાક ઉત્પાદનમાં સુધારો (સંવર્ધન, ખાતરો). ઘન, પ્રવાહી અને વાયુના ગુણધર્મો. તત્વો, સંયોજનો, મિશ્રણો, અણુ અને પરમાણુનું બંધારણ (ઈલેક્ટ્રોન, પ્રોટોન, ન્યુટ્રોન).
- સજીવ સૃષ્ટિ: કોષની રચના (પ્રોકેરિયોટિક અને યુકેરિયોટિક), વનસ્પતિ અને પ્રાણી પેશીઓ.
- ગતિ અને બળ: ગતિનું વર્ણન, અંતર-સમયના આલેખો. ન્યૂટનના ગતિના નિયમો, જડત્વ, વેગમાન. ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક નિયમ.
- કાર્ય, ઊર્જા અને ધ્વનિ: ગતિજ અને સ્થિતિજ ઊર્જા, આર્કિમિડીઝનો સિદ્ધાંત અને ધ્વનિનું પ્રસરણ.
⛔ ધોરણ 9 વિજ્ઞાન: શું ન વાંચવું? (રદ થયેલ મુદ્દાઓ)
- પ્રકરણ 7 (સજીવોમાં વિવિધતા), પ્રકરણ 13 (આપણે શા માટે માંદા પડીએ છીએ?), અને પ્રકરણ 14 (નૈસર્ગિક સંસાધનો) સંપૂર્ણપણે રદ કરવામાં આવ્યા છે.
- અન્ય રદ થયેલ ટોપિક્સ: મિશ્રણના ઘટકોનું અલગીકરણ, મોલ સંકલ્પના, વેગમાનનું સંરક્ષણ, સાપેક્ષ ઘનતા, સોનાર (SONAR) અને માનવ કાનની રચના.
ધોરણ 10 - વિજ્ઞાન (શું વાંચવું?)
- રસાયણ વિજ્ઞાન: એસિડ, બેઝ અને ક્ષારના ગુણધર્મો. રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓના પ્રકાર (સંયોગીકરણ, વિઘટન, ઓક્સિડેશન-રિડક્શન). ધાતુઓ અને અધાતુઓ, તથા કાર્બન અને તેના સંયોજનો.
- જીવ વિજ્ઞાન: જૈવિક પ્રક્રિયાઓ (પોષણ, શ્વસન, ઉત્સર્જન). વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓમાં અંતઃસ્ત્રાવો અને ચેતાતંત્ર દ્વારા નિયંત્રણ. સજીવોમાં પ્રજનન, આનુવંશિકતા અને ઉત્ક્રાંતિ. આપણું પર્યાવરણ (ઓઝોન સ્તર).
- ભૌતિક વિજ્ઞાન (વિદ્યુત અને ચુંબકત્વ): વિદ્યુત સ્થિતિમાન, ઓહ્મનો નિયમ, અવરોધોનું શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણ. ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ, વિદ્યુત મોટર, વિદ્યુત ચુંબકીય પ્રેરણ અને વિદ્યુત જનરેટર.
- નૈસર્ગિક ઘટનાઓ: પ્રકાશનું પરાવર્તન અને વક્રીભવન, ગોલીય અરીસા અને લેન્સ દ્વારા રચાતા પ્રતિબિંબો. માનવ આંખ, પ્રકાશનું વિભાજન અને પ્રકીર્ણન.
- ઊર્જા અને સંસાધનો: ઊર્જાના વિવિધ સ્ત્રોતો (અશ્મિભૂત બળતણ, સૌર, પવન), ડેમ અને વોટર હાર્વેસ્ટિંગ.
⛔ ધોરણ 10 વિજ્ઞાન: શું ન વાંચવું? (રદ થયેલ મુદ્દાઓ)
- પ્રકરણ 5 (તત્વોનું આવર્તી વર્ગીકરણ - Periodic Classification of Elements) સંપૂર્ણપણે રદ કરવામાં આવ્યું છે.


