🎯 તરુણાવસ્થા (Adolescence): મનોવિજ્ઞાનના 30 અગત્યના MCQ પ્રશ્નો
TET, TAT, HTAT અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી
નમસ્કાર મિત્રો! આપના બ્લોગ પર તમારું સ્વાગત છે.
જો તમે શિક્ષણ વિભાગની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી રહ્યા છો, તો મનોવિજ્ઞાન અને બાળવિકાસ તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વનો વિષય છે. આજના આ આર્ટિકલમાં આપણે "તરુણાવસ્થા" (Adolescence) ને લગતા 30 સૌથી અગત્યના બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો (MCQs) તેમની સચોટ સમજૂતી સાથે જોવાના છીએ. ચાલો શરૂ કરીએ!
પ્રશ્ન 1: 'Adolescence' શબ્દ કઈ ભાષાના શબ્દ પરથી ઉતરી આવ્યો છે?
✅ જવાબ: (B) લેટિન
💡 સમજૂતી: Adolescere એ લેટિન શબ્દ છે જેનો અર્થ પરિપક્વતા થાય છે.
પ્રશ્ન 2: તરુણાવસ્થાને 'જીવનનો વસંતકાળ' કોણે કહ્યો છે?
✅ જવાબ: (C) ડૉ. પાંડે
💡 સમજૂતી: તેમણે તરુણોના જોમ અને નવા ફેરફારોને વસંત સાથે સરખાવ્યા છે.
પ્રશ્ન 3: 'તરુણ એટલે તારક' આ વ્યાખ્યા કોણે આપી છે?
✅ જવાબ: (C) વિનોબા ભાવે
💡 સમજૂતી: તેમણે તરુણોને સમાજના ઉદ્ધારક (તારક) ગણાવ્યા છે.
પ્રશ્ન 4: હેવિંગ્સ હર્સ્ટ મુજબ તરુણાવસ્થાનો સમયગાળો કયો છે?
✅ જવાબ: (B) ૧૧ થી ૨૧ વર્ષ
💡 સમજૂતી: હેવિંગ્સ હર્સ્ટના મતે આ સમયગાળો તરુણાવસ્થાનો છે.
પ્રશ્ન 5: ૧૬ વર્ષની ઉંમરે છોકરાઓની સરેરાશ ઊંચાઈ આશરે કેટલી હોય છે?
✅ જવાબ: (C) ૬૭.૫ ઇંચ
💡 સમજૂતી: ૧૬ વર્ષે છોકરાઓમાં ઝડપી ઊંચાઈ વધારો જોવા મળે છે.
પ્રશ્ન 6: 'નિજશોધ' (Finding oneself) શબ્દ તરુણાવસ્થા માટે કોણે વાપર્યો છે?
✅ જવાબ: (A) હોલિંગવર્થ
💡 સમજૂતી: તરુણ પોતાની સાચી ઓળખ શોધતો હોવાથી તેમણે આ શબ્દ વાપર્યો છે.
પ્રશ્ન 7: તરુણાવસ્થામાં મગજનું સરેરાશ વજન કેટલા ગ્રામ હોય છે?
✅ જવાબ: (C) ૧૩૭૫ ગ્રામ
💡 સમજૂતી: આ પુખ્ત મનુષ્યના મગજનું સરેરાશ વજન છે.
પ્રશ્ન 8: ૧૨ વર્ષની ઉંમરે કઈ જાતિ ઊંચાઈમાં આગળ હોય છે?
✅ જવાબ: (B) છોકરીઓ
💡 સમજૂતી: ૧૨ વર્ષે છોકરીઓ (૫૯.૫") છોકરાઓ (૬૦") કરતા ઊંચી હોય છે. *(નોંધ: પ્રિન્ટ પ્રમાણે આ મુજબ છે)*
પ્રશ્ન 9: ૧૮ થી ૨૧ વર્ષનો ગાળો કઈ તરુણાવસ્થા તરીકે ઓળખાય છે?
✅ જવાબ: (C) ઉત્તર
💡 સમજૂતી: ૧૮ થી ૨૧ વર્ષ એ તરુણાવસ્થાનો અંતિમ તબક્કો છે.
પ્રશ્ન 10: તરુણાવસ્થામાં અવાજ ઘેરો બનવો એ કોનું શારીરિક લક્ષણ છે?
✅ જવાબ: (C) છોકરાઓ
💡 સમજૂતી: ટેસ્ટોસ્ટેરોન હોર્મોનને કારણે છોકરાઓની સ્વરપેટી વિકસે છે.
પ્રશ્ન 11: 'Adolescere' લેટિન શબ્દનો અર્થ શું થાય છે?
✅ જવાબ: (B) પરિપક્વતા તરફ વધવું
💡 સમજૂતી: Adolescere નો અર્થ થાય છે 'to grow to maturity'.
પ્રશ્ન 12: પિકેનકાર્ડના મતે તરુણાવસ્થામાં વ્યક્તિને શેનું સચોટ જ્ઞાન થાય છે?
✅ જવાબ: (C) પોતાની ગમતી-અણગમતી બાબતોનું
💡 સમજૂતી: તરુણ પોતાની રુચિઓ પ્રત્યે સભાન બને છે.
પ્રશ્ન 13: તરુણો પોતાના 'રોલ મોડેલ' પ્રત્યે કેવી લાગણી ધરાવે છે?
✅ જવાબ: (B) અત્યંત નિષ્ઠા
💡 સમજૂતી: તેઓ કોઈ એક આદર્શ વ્યક્તિને પૂરેપૂરી રીતે અનુસરે છે.
પ્રશ્ન 14: સહશિક્ષણ (Co-education) થી કયો પૂર્વગ્રહ દૂર થાય છે?
✅ જવાબ: (B) વિજાતીય વ્યક્તિ પ્રત્યેનો
💡 સમજૂતી: સાથે ભણવાથી એકબીજા પ્રત્યેના ડર અને પૂર્વગ્રહો દૂર થાય છે.
પ્રશ્ન 15: તરુણાવસ્થામાં કઈ ગ્રંથિઓ સૌથી વધુ સક્રિય બને છે?
✅ જવાબ: (C) જાતીય અને અંતઃસ્ત્રાવી
💡 સમજૂતી: આ ગ્રંથિઓ શરીરમાં કેમિકલ ફેરફારો લાવે છે.
પ્રશ્ન 16: વિધાન ૧: તરુણાવસ્થા સંક્રાંતિકાળ છે. વિધાન ૨: આ અવસ્થામાં વંટોળિયા જેવા ફેરફારો થાય છે.
✅ જવાબ: (C) બંને સાચા
💡 સમજૂતી: આ બંને તરુણાવસ્થાની વૈજ્ઞાનિક લાક્ષણિકતાઓ છે.
પ્રશ્ન 17: ૧૩ વર્ષની ઉંમરે છોકરીઓની સરેરાશ ઊંચાઈ કેટલી હોય છે?
✅ જવાબ: (B) ૬૨.૫ ઇંચ
💡 સમજૂતી: આ ૧૩ વર્ષની છોકરીઓની સરેરાશ ઊંચાઈ છે.
પ્રશ્ન 18: વ્યવસાયિક માર્ગદર્શનની સૌથી વધુ જરૂર કયા મુદ્દા મુજબ છે?
✅ જવાબ: (C) મુદ્દો-૧૪
💡 સમજૂતી: કારકિર્દી માટેનું માર્ગદર્શન ૧૪મા મુદ્દામાં વર્ણવેલ છે.
પ્રશ્ન 19: તરુણો કયા ગૂઢ પ્રશ્નોમાં વધુ રસ લે છે?
✅ જવાબ: (B) આત્મા અને જીવન-મૃત્યુ
💡 સમજૂતી: તરુણો ગૂઢ અને આધ્યાત્મિક વિષયોમાં ચિંતન કરે છે.
પ્રશ્ન 20: ૧૮૧ અભયમ હેલ્પલાઈન કોના માટે છે?
✅ જવાબ: (C) મહિલાઓ અને તરુણીઓ
💡 સમજૂતી: ગુજરાત સરકારની આ મહિલા સુરક્ષા સેવા છે.
પ્રશ્ન 21: ૧૫ થી ૧૬ વર્ષનો ગાળો છોકરાઓ માટે કઈ અવસ્થા છે?
✅ જવાબ: (B) પ્રારંભિક
💡 સમજૂતી: ૧૫-૧૬ વર્ષ એ છોકરાઓ માટે શરૂઆતનો તબક્કો છે.
પ્રશ્ન 22: તરુણાવસ્થામાં આવેગોનું સ્વરૂપ કેવું હોય છે?
✅ જવાબ: (B) અસ્થિર અને તીવ્ર
💡 સમજૂતી: આવેગો ખૂબ જ ઝડપથી બદલાય છે.
પ્રશ્ન 23: 'અંકુશિત સ્વાતંત્ર્ય' એટલે શું?
✅ જવાબ: (C) સમજદારીભર્યું નિયંત્રણ
💡 સમજૂતી: તરુણને બહુ દબાવવો પણ નહીં અને બહુ છૂટ પણ ન આપવી.
પ્રશ્ન 24: એન્સાયક્લોપીડિયા ઓફ સાયકોલોજી મુજબ છોકરીઓ માટે તરુણાવસ્થાની શરૂઆત ક્યારે થાય છે?
✅ જવાબ: (C) ૧૩ વર્ષ
💡 સમજૂતી: એન્સાયક્લોપીડિયા મુજબ ૧૩ વર્ષે છોકરીઓમાં તરુણાવસ્થા શરૂ થાય છે.
પ્રશ્ન 25: તરુણોને ઠપકો આપવાને બદલે પ્રેમથી સમજાવવા એ કયા શિક્ષણનો ભાગ છે?
✅ જવાબ: (B) સહાનુભૂતિપૂર્વક
💡 સમજૂતી: તરુણના મનને સમજવું તે ૧૧મા મુદ્દાનો ભાગ છે.
પ્રશ્ન 26: મગજનું સરેરાશ વજન ૧૩૭૫ ગ્રામ કઈ અવસ્થામાં થાય છે?
✅ જવાબ: (C) તરુણાવસ્થા
💡 સમજૂતી: મગજ આ અવસ્થામાં તેનું પૂર્ણ વજન પ્રાપ્ત કરી લે છે.
પ્રશ્ન 27: કઈ ઉંમરે છોકરાઓ ઊંચાઈમાં છોકરીઓ કરતા આગળ નીકળી જાય છે?
✅ જવાબ: (C) ૧૬ વર્ષ
💡 સમજૂતી: ૧૬ વર્ષે છોકરાઓની ઊંચાઈ છોકરીઓ કરતા વધી જાય છે.
પ્રશ્ન 28: તરુણાવસ્થામાં શેનો સંપૂર્ણ વિકાસ થાય છે?
✅ જવાબ: (B) પ્રજનન અંગો
💡 સમજૂતી: આ અવસ્થામાં જાતીય પરિપક્વતા આવે છે.
પ્રશ્ન 29: તરુણોમાં કઈ ભાવના પ્રબળ હોય છે?
✅ જવાબ: (A) આત્મગૌરવ
💡 સમજૂતી: તેમને માન-સન્માન મળે તેવી તીવ્ર ઈચ્છા હોય છે.
પ્રશ્ન 30: કયા પ્રકારના શિક્ષણ દ્વારા સામાજિક કુરિવાજો દૂર કરી શકાય?
✅ જવાબ: (B) નૈતિક અને મૂલ્યશિક્ષણ
💡 સમજૂતી: નૈતિકતા દ્વારા સમાજના અનિષ્ટોને દૂર કરી શકાય છે.
મિત્રો, આશા છે કે આ પ્રશ્નો તમારી આવનારી પરીક્ષાની તૈયારીમાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે. તમને આ પોસ્ટ કેવી લાગી તે નીચે કોમેન્ટ કરીને જરૂરથી જણાવજો અને તમારા મિત્રો સાથે શેર કરવાનું ભૂલતા નહીં!
આવી જ અગત્યની માહિતી માટે અમારા બ્લોગ સાથે જોડાયેલા રહો.
: મનોવિજ્ઞાનના 30 અગત્યના MCQ પ્રશ્નો અને જવાબો){kind=link}